تحلیل رقبا

با تحلیل رقبا و نظارت مداوم بر آن‌ها می‌توانید الگوهای رفتاری آن‌ها را پیش‌بینی کنید و با تغییر استراتژی رقابتی خود، یک قدم جلوتر از آن‌ها باشید. به این فرآیند، تحلیل رقبا می‌گویند.
شما دوست دارید اطمینان خاطر داشته باشید که خریداران، همیشه محصول شما را انتخاب کنند و می‌خواهید مزیت رقابتی ارزشمندی نسبت به رقبای خود داشته باشید. این کار چندان دشوار نیست و در قدم اول می‌توانید از جستجوی ساده در گوگل شروع کنید تا رقبای خود را شناسایی کنید. در ادامه به شما کمک می کنیم تا یاد بگیرید چگونه رقبای خود را تجزیه و تحلیل کنید و رویکرد کلی آنان را شناسایی کنید تا مزیت رقابتی خود را توسعه دهید و آن را حفظ کنید.

تحقیق رقبا چیست؟

تحقیقاتی که درباره رقبای خود انجام می‌دهید، تحقیق رقابتی نامیده می‌شود. این نوع تحقیق برای موفقیت کسب و کار شما بسیار حیاتی است؛ چون به شما توانایی می‌دهد تا جدیدترین علاقه‌مندی مخاطبان خود را تشخیص دهید و کمپین‌های تبلیغاتی و استراتژی‌های خود را با آن‌ها سازگار کنید، بدین ترتیب موفق خواهید شد تا یک قدم جلوتر از رقبای خود باشید.

چگونه تحلیل رقبا را انجام دهیم؟

1.    رقبای خود را دسته‌بندی کنید:
شاید برای برخی داشتن رقیب موضوع دلچسبی نباشد، اما به هر حال در هر کسب و کاری، رقیب برای شما وجود دارد. چه در محل زندگی خودتان، چه در خارج از محل زندگی شما، کسب و کارهای مشابه وجود دارند و شما باید برای شناسنایی آن‌ها اقدام کنید. در این صورت، شما قادر خواهید بود تا از نقاط قوت و ضعف رقیب خود اگاه شوید و از چشم‌انداز آن‌ها، بیشتر باخبر شوید. شناسایی، درک و نظارت بر رقبا، موجب می‌شود که هرگز نگران وجود آن‌ها نباشید. این فرآیند «جمع‌آوری اطلاعات رقابتی» نام دارد.
2- رقبای خود را پیدا کنید.
راه‌های زیادی برای پیدا کردن رقیب های تجاری وجود دارد اما گوگل و آمازون مهم‌ترین سایت‌ها برای انجام تحقیق رقبا هستند. از جستجو کردن نام تجاری خود شروع کنید، سپس به دنبال سرچ ایده محصول خود بروید. از کلیدواژه‌های متنوع استفاده کنید تا چند کسب و کار مشابه پیدا کنید. پس از پیدا کردن رقبای خود، شبکه‌های اجتماعی فعال آن‌ها را پیدا کنید. رتبه الکسای رقبای خود را حتما چک کنید. از طریق سایت‌های Keyword spy، Hoovers، Ahrefs اطلاعات تکمیلی مفیدی برای تحلیل رقبا جمع‌آوری خواهید کرد. در این مرحله هدف شما باید پیدا کردن رقبا و به دست آوردن دیدگاهی کلی از رقبا باشد.
در عین حالی که رقبای خود را پیدا می‌کنید، سعی کنید میان آن‌ها تمایز ایجاد کنید. مثلا رقبای محلی را در یک دسته قرار دهید، رقبایی که مشتریان شما را ممکن است جلب کنند، در دسته دیگر قرار دهید و رقبایی را که به طور مستقیم با کسب و کار شما رقابت نمی‌کنند، در دسته دیگر قرار دهید. اگر برای دسته‌بندی رقبای تجاری خود ایده‌ای ندارید، مهم است تحلیل رقبا و دسته‌بندی آن‌ها را انجام دهید:

دسته بندی رقبا برای تجزیه و تحلیل :

رقبای دسته اول: رقبایی که به طور مستقیم با شما رقابت می‌کنند و مشتریان مشترکی با شما دارند. ممکن است محصولات مشابهی هم داشته باشند.
رقبای دسته دوم: این‌ها شرکت‌هایی هستند که نسخه پیشرفته‌تر یا ابتدایی‌تر محصول شما را ارائه می‌کنند و مشتریان متفاوتی با شما دارند. مثلا ممکن است ساعت‌های برند Timexرا بفروشید و رقبای ثانویه شما، فروشنده ساعت‌های Rolex باشد.
رقبای دسته سوم: این نوع رقبا به طور منحصربه‌فرد، رقیب شما هستند و زمانی که به دنبال گسترش محصول خود هستید، با آن‌ها برخورد می‌کنید. مثلا شما فروشنده جواهرات هستید و رقبای دسته سوم شما، سنگ‌های قیمتی را به فروش می‌رسانند.
این‌ها اطلاعاتی است که در روند تدوین استراتژی بازاریابی، به آن‌ها نیاز مبرم پیدا می‌کنید. فراموش نکنید که نام شرکت رقیب، جایگاه تجاری، هدف آن‌ها، محصول و خدمات، نقاط ضعف و نقاط قوت کسب و کار آن‌ها را یادداشت کنید.

برای تحلیل رقبا چه کار کنیم؟

1.    برای تحلیل رقبا، وب سایت رقبای خود را از لحاظ تجربه کاربری بررسی کنید.
یک راه برای شناخت رقبا، بررسی وب سایت آن‌هاست که اطلاعات مفیدی را در اختیار شما قرار می‌دهد. 
وقتی وارد سایت می‌شوید، موارد زیر را بررسی کنید:
عکاسی از محصولات چگونه است؟ آیا امکان بررسی محصول از چند زاویه وجود دارد؟
چه اطلاعاتی را درباره محصول به مشتری ارائه می‌دهند؟ آیا توضیحات آن‌ها کامل است؟ چه اطلاعاتی را جا انداخته‌اند؟ 
دکمه فراخوان در کجای سایت قرار گرفته است؟ در تحلیل رقبا مهم است بررسی کنید آیا این گزینه در معرض دید کاربر قرار دارد یا واضح نیست؟
آیا رقبای شما قصد دارند ایمیل‌های کاربران را جمع آوری کنند تا در خبرنامه سایت عضو شوند؟ عضویت در خبرنامه چقدر در معرض دید کاربران قرار دارد؟
آیکون عضویت در شبکه‌های اجتماعی آن‌ها در کدام قسمت سایت قرار دارد؟ 
آیا رقبای شما وبلاگ دارند؟ مطالب وبلاگ خود را هر چند وقت یک بار آپدیت می‌کنند؟ چه نوع مطالبی را در وبلاگ خود می‌گذارند؟
آیا سایت‌ رقبای شما رسپانسیو است و برای موبایل بهینه سازی شده است؟
رقبای شما چه راه ارتباطی برای تماس با مشتریان خود دارند؟ آیا برای پاسخگویی تلفنی ساعت‌های محدودی دارند یا پشتیبانی تلفنی آن‌ها ۲۴ ساعته است؟ 
چه مدت طول می‌کشد تا به ایمیل‌ها و چت‌های خود پاسخ دهند؟
در تحلیل رقبا مهم است ببینید اگر سایت رقبای شما فروش آنلاین دارد، آیا امکانی دارد که کاربران منصرف شده از مراحل پایانی خرید را پی‌گیری کنند؟ در این صورت، چقدر طول می‌کشد تا ایمیل به ان‌ها ارسال شود؟ چه پیامی ارسال می‌کنند؟ 
در آگهی‌ها و بنرهای تبلیغی خود، چه اطلاعاتی ارائه می‌کنند؟
تبلیغات آن‌ها چند بار انجام می‌شود؟ در این تبلیغات چه مزایایی را به مشتریان و خریداران بالقوه خود نشان می‌دهند؟
این سوالات به شما کمک می‌کند موقعیت رقبایتان را در بازار تحلیل کنید.
هر سایتی بسته به بازارهای هدف، محصولات یا خدماتی که می‌فروشد، با دیگر سایت ها متفاوت است.
هدف شما در این مرحله این است که نه تنها نقاط قوت و ضعف رقبایتان را پیدا کنید، بلکه به شما کمک می‌کند تا پویاتر از پیش، فکر کنید و در نهایت، مزیت رقابتی کسب و کار خود را پیدا کنید.

2.    موقعیت بازار رقبای خود را شناسایی کنید.
با شناسایی استراتژی فعلی رقبا، قادر خواهید بود تا ضمن تحلیل رقبا، خواسته‌های بازار و انتظارات مشتریان را دریابید.
هنگام تحلیل رقبا از طریق وبسایت، این سوالات را از خود بپرسید:
آیا مشتریان واقعا از آن‌ها خرید می‌کنند؟ آیا به خاطر قیمت مناسب از آن‌ها خرید می‌کنند؟ تجربه خرید مشتریان از رقبا چگونه است؟
رقبای شما چگونه میان محصول و خدمات خود با دیگران تمایز ایجاد می‌کنند؟ بر چه ویژگی‌ها و مزایایی بیشتر تاکید می‌کنند؟ چه چیزی محصول آن‌ها را منحصربه‌فرد می‌کند؟
این سوالات به شما کمک می‌کند تا مخاطبان رقبای خود را شناسایی کنید و جایگاه آن‌ها را در بازار ارزیابی کنید. آن وقت می‌توانید جایگاه خود را نسبت به آن‌ها نیز تعیین کنید.
تا آنجا که برای شما امکان دارد، به دنبال جمع‌آوری اطلاعات باشید.
برای تحلیل رقبا لازم است در بعضی فرآیندها با آن‌ها مشارکت کنید؛ مثلا در خبرنامه رقبای خود ثبت‌نام کنید تا از نوع ارتباطاتی که با مشتریان خود برقرار می‌کنند، باخبر شوید. از زمان ثبت سفارش تا دریافت آن، هوشیار باشید که چه خدماتی از رقیب خود دریافت می‌کنید. نحوه ارسال و بسته‌بندی کالا چگونه است؟ آیا هدیه‌ای به مشتریان خود می‌دهند؟
3.    قیمت محصولات یا خدمات رقبا را کنترل کنید.
یکی از مهم‌ترین عواملی که مشتریان را برای خرید محصول یا دریافت خدمات ترغیب می‌کند، قیمت مناسب است. سعی کنید دریابید که رقبای شما قیمت محصولات را چگونه تعیین می‌کنند؟ لزومی ندارد که قیمت پایین‌تری از رقبا بر روی خدمات و محصولات خود بگذارید، بلکه باید دلیل قیمت بالاتر یا پایین‌تر محصولات تان، برای مشتری توجیه داشته باشد. تحلیل بازار اینجا به کمک شما می‌اید؛ چون ممکن است متوجه شوید که مشتریان حاضرند قیمت بیشتری برای محصول موردنظر پرداخت کنند.
4.    مشکل ارسال محصول را حل کنید.
در تحلیل رقبا متوجه خواهید شد یکی از مواردی که موجب برتری شما در میان رقبای تجاری‌تان می‌شود، نحوه ارسال محصول است. اگر در مرحله‌ای هستید که توانایی پرداخت هزینه ارسال محصول را ندارید، بهتر است این نقص را با اهدای هدیه، کد تخفیف یا مواردی مشابه برطرف کنید.
5.    نظرخواهی از مشتریان را فراموش نکنید.
احترام گذاشتن به مشتری، در واقع تضمین کسب و کار شماست. بنابراین مشتاق شنیدن نظرات مشتریان باشید و به نظرات آن‌ها از تجربه خریدشان، اهمیت بدهید. 
مشتریان نقاط قوت و ضعف کسب و کار شما را بیش از خودتان متوجه می‌شوند و به شما کمک می‌کنند که نقایص را برطرف سازید.
سعی کنید علت نارضایتی مشتریان را پیدا کنید؛ چون ممکن است این دلایل، دافعه زیادی برای دیگر مشتریان شما نیز داشته باشد.
6.    رسانه‌های اجتماعی را مرور کنید.
زمانی که از طریق رسانه‌های اجتماعی به تحلیل رقبا می‌پردازید، تعداد کاربران فعال رقبا نیز می‌تواند مایه دلگرمی شما باشد؛ زیرا نشانه خوبی برای آن است که بازار برای محصول شما وجود دارد. رسانه‌های اجتماعی به شما اطلاعات خوبی درباره محصولات جدید و نیازهای بازار می‌دهد. 
مهم نیست که رقبای شما در ده شبکه اجتماعی حساب کاربری داشته باشند، مهم این است که میزان ترافیک حساب‌های کاربری‌شان زیاد باشد. سعی کنید متوجه شوید که رقبای شما از چه کلمات کلیدی برای تبلیغ محصول خود استفاده می‌کنند.
7.    اطلاعات جانبی کسب کنید.
از طریق سایت یا اگهی های استخدام، می‌توانید بفهمید که در حال استخدام نیروی جدید هستند یا نه. این موضوع سلامت کسب و کار و پویایی رقبای شما را نشان می دهد. در ضمن می‌توانید علل بعضی ضعف‌های رقبای خود را حدس بزنید. مثلا شاید علت عدم فعالیت زیاد آن‌ها در شبکه مجازی، نداشتن مدیر بازاریابی باشد و در حال استخدام نیرو برای این موقعیت شغلی باشند.
درباره بودجه رقبایتان جمع‌آوری هرگونه اطلاعاتی می‌تواند مفید باشد. ممکن است تحلیل رقبا به شما بفهماند که رقبای تجاری‌تان در حال جذب سرمایه و بزرگ‌تر شدن باشند و نیاز داشته باشید که بودجه بیشتری برای رقابت فراهم کنید.
 

برای یک بازاریابی موثر و موفق، نیاز به تحلیل رقبا و تحقیق در مورد رفتار مشتریان داریم. برای بررسی و تحلیل رفتار رقبا باید به نکاتی مانند استراتژی و انگیزه آن ها،  ویژگی ها و توانایی ها و سیگنال بازار توجه نمود. جمع آوری اطلاعات دقیق و منظم، مقایسه، پردازش و طبقه بندی اطلاعات بدست آمده باعث بهبود برنامه بازاریابی شما می شود. تحلیل رقبا در طراحی سایت در دو زمینه کاربرد وسیع دارد. اول سئو. دوم بازاریابی. در هر دو مرحله تحلیل رقبا برای پیشی گرفتن از رقبا ضروری است.

به مثال شرکت مایکروسافت بازگردیم. قطعا شرکت مایکروسافت در آنالیز رقبا متوجه این موضوع بوده که رقبای اصلی او اپل و IBM هستند که هردو سیستم عامل ارائه می کنند و برای بازاریابی محصولات خود تلاش زیادی میکنند؛ اما این دو سیستم عامل نقایصی دارند که مایکروسافت با آن ها مواجه نیست. مثلا نرم افزار سیستم عامل مکینتاش اپل تنها بر روی ابزارهای خاصی نصب می شود، بنابراین اپل عملا بخشی از بازار را از دست می دهد و سیستم عامل IBM نیز همین مشکل را دارد. بنابراین مایکروسافت مزیت رقابتی ویژه ای نسبت به اپل و IBM داشت. چنین تحلیل هایی می تواند به شما کمک کند تا نحوه صحیح تعامل با رقبای خود را پیدا کنید.

تحلیل رقبا در سئو به چه صورت است؟

برخی شرکت های سئو مرحله تحلیل رقبا را انجام نمی دهند و مستقیما به سراغ مرحله تحلیل کلمات کلیدی می روند. ( مطالعه مقاله : بهترین ابزارها برای یافتن کلمات کلیدی سایت توصیه می شود.)
مرحله تحلیل رقبا در سئو اهمیت زیادی دارد و می تواند مانند یک میانبر برای  فعالیت های سئو بکار رود. تحلیل اصولی رقیب برای پیشی گرفتن از او در سئو باید تمام مراحل زیر را طی کند.
1-    یافتن کلمات کلیدی رقبا
2-    تحلیل کلمات و تعیین کلماتی که کمتر مورد رقابت هستند و میزان جستجوی بالایی دارند.
3-    یافتن سایت های لینک دهنده و تعیین نوع لینک

وقتی از بررسی نوع لینک در سئو صحبت می شود به هیچ عنوان منظور لینکهای Nofollow نیست. بلکه باید لینک های دریافتی با ارزش رقیب را بررسی کرد. در این بررسی تعیین می شود که رقیب چه تعداد لیک را با خود کلمه کلیدی دریافت کرده و چه تعداد لینک با کلمه ای مشابه کلمه کلیدی به سایت رقیب داده اند. تعداد لینک با کلمات کلیدی عمومی مانند اینجا کلیک کنید چقدر است و تعداد عکسی که به سایت رقیب اشاره دارد چه تعداد می باشد. این اعداد را در سایت خود کپی کنید. درصد بالایی از موفقیت رقیب مال شما خواهد بود. سایر عوامل سئو را نیز باید برای برتری در سئو رعایت کرد.

تحلیل رقبا در بازاریابی به چه صورت است؟

در بازاریابی تحلیل رقبا به معنی شناسایی مشتریان رقیب و نحوه بازاریابی رقیب برای جذب مشتریان می باشد. عوامل موفقیت در بازاریابی مانند فرمول های ریاضی می مانند و همواره یک جواب یکسان از آن ها استخراج می شود. اگر دیجی کالا موفق است شیوه بازاریابی آن را می توان برای هر سایتی استفاده کرد و به موفقیت رسید. برخی این اصل بازاریابی را به معنی کپی کردن کسب و کار رقیب ترجمه کرده اند. مثلا اگر اسنپ موفق شده است تپسی را ایجاد می کنند تا موفق شوند. کپی کردن کسب و کارهای موفق در اکثر مواقع با شکست همراه است. این ایده های بازاریابی است که می توان کپی کرد و نه خود کسب و کار. کسب کار ها برای موفقیت نیاز به مزیت افزوده نسبت به رقبا دارند و یک کسب وکار کپی شده محکوم به شکست است.

مزایای آنالیز رقبا

•    شناخت کامل رقبای بالفعل و رقبای بالقوه
•     شناخت نقاط ضعف و قوت رقبا
•     شناخت استراتژی تبلیغات رقبا
•     شناخت سهم رقبا از بازار
•     شناخت نیازهای پاسخ داده نشده مشتریان
•     یافتن بازارهای جدید
•    تدوین استراتژی بازاریابی جامع برای تبلیغ محصول خود
•    گسترش محصول
•     شناختن مزیت رقابتی خود نسبت به رقبا
•     پیش بینی تهدیدات بالقوه از جانب رقبا

4 ابزار کاربردی آنالیز رقبا

اگر هنوز استراتژی درستی برای آنالیز رقبا تدوین نکرده اید، به شما پیشنهاد می کنیم از این ابزارها استفاده کنید:

1.    ابزار  SEMrush

این ابزار به شما کمک می کند بک لینک های رقبای خود را ببینید. همچنین این سایت به شما کمک می کند متوجه شوید چند درصد از لینک های رقبای شما نوفالو یا فالو هستند، چه تعداد از آنها از آیپی های معتبر گرفته شده اند و قدرت دامنه آن ها چگونه است. در واقع این ابزار کامل ترین اطلاعات را به شما ارائه می کند. همچنین از نرخ پرش و ماندگاری کاربران سایت نیز می توانید مطلع شوید.

2.     ابزار MOZ

این ابزار یک پلاگین Google Chrome است که می توانید بر روی مرورگر خود اضافه کنید تا از هر صفحه ای که مایل بودید، آنالیز دقیقی به شما بدهد. MOZ از بهترین ابزار آنالیز رقبا است که اعتبار دامنه (DA)، اعتبار صفحه (PA)، کلمات کلیدی هر صفحه، متا تگ ها، هدینگ ها و سایر اطلاعات مفید را در اختیار شما قرار می دهد.

3.     ابزار researchtools

این ابزار به شما امکان می دهد تا متوجه شوید رقبایتان در چه سایت هایی لینک سازی می کنند؛ بدین ترتیب می توانید روش های لینک سازی رقبایتان را تحلیل کنید. برای این کار باید دامنه سایت رقیب هایتان را در بخش URL تایپ کنید.

4.    ابزار Socialmention

امروزه استفاده کاربران از شبکه های اجتماعی بسیار زیاد شده است و ممکن است به صورت روزانه از کسب و کار شما نام برده شود و نیاز به پاسخگویی شما باشد. این ابزار به شما امکان میدهد تا نظرات کاربران را درباره کسب و کار و خدمات خود بدانید و هرجا لازم بود، پاسخگو باشید. همچنین منشن شدن در شبکه های اجتماعی می تواند منجر به بالا رفتن بازدید از سایت شما شود؛ بنابراین از این مورد غافل نشوید. در آنالیز رقبا متوجه خواهید شد که بسیاری از آن‌ها توسط مشتریان به سایرین توصیه می‌شوند.